zero shadow day at kaaba : ലോക മുസ്‌ലിംകൾക്ക് അപൂർവ്വ അവസരം; കഅബയ്ക്ക് മുകളിൽ ‘സീറോ ഷാഡോ ഡേ’യിൽ നിഴലുകൾ അപ്രത്യക്ഷമായി

ലോക മുസ്‌ലിംകൾക്ക് അപൂർവ്വ അവസരം; കഅബയ്ക്ക് മുകളിൽ ‘സീറോ ഷാഡോ ഡേ’യിൽ നിഴലുകൾ അപ്രത്യക്ഷമായി

ലോക മുസ്‌ലിംകളുടെ പ്രാർത്ഥനാ കേന്ദ്രമായ വിശുദ്ധ കഅബയ്ക്ക് മുകളിൽ സൂര്യൻ നേർരേഖയിൽ (Solar Zenith Alignment) എത്തിയ അപൂർവ്വ പ്രതിഭാസത്തിന് ഇന്നലെ മക്ക സാക്ഷിയായി. പ്രാദേശിക സമയം ഉച്ചയ്ക്ക് 12:18-ഓടെയാണ് സൂര്യൻ കഅബയുടെ മുകളിലേക്ക് ഏകദേശം കൃത്യമായ ലംബസ്ഥാനത്ത് എത്തിയത്. ഇതോടെ ഏതാനും നിമിഷങ്ങൾക്കായി കഅബയുടെയും ചുറ്റുമുള്ള ലംബവസ്തുക്കളുടെയും നിഴലുകൾ പൂർണ്ണമായും അപ്രത്യക്ഷമായി.

സൗദി പ്രസ് ഏജൻസി (SPA) പുറത്തുവിട്ട റിപ്പോർട്ടിലാണ് ഈ അപൂർവ്വ പ്രതിഭാസത്തിന്റെ വിവരങ്ങൾ സ്ഥിരീകരിച്ചത്. ജിദ്ദ അസ്ട്രോണമി സൊസൈറ്റിയും (Jeddah Astronomy Society) സംഭവത്തെ ചരിത്രപരവും ശാസ്ത്രീയവുമായ പ്രാധാന്യമുള്ളതായി വിശേഷിപ്പിച്ചു.

മക്കയിൽ ഇത്തവണ സൂര്യൻ ഏകദേശം 89.94 ഡിഗ്രി ഉയരത്തിലെത്തി. പൂർണ്ണ ലംബസ്ഥാനത്തോട് വെറും 0.06 ഡിഗ്രി വ്യത്യാസം മാത്രമാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. അതിനാലാണ് നിഴലുകൾ പ്രായോഗികമായി അപ്രത്യക്ഷമായത്.

ജിദ്ദ അസ്ട്രോണമി സൊസൈറ്റി ഡയറക്ടർ മാജിദ് അബു സാഹിറയുടെ വിശദീകരണപ്രകാരം, ഭൂമിയുടെ ചരിവും സൂര്യന്റെ വാർഷിക സഞ്ചാരപഥവുമാണ് (Apparent Solar Motion) ഈ പ്രതിഭാസത്തിന് കാരണമാകുന്നത്.

‘സീറോ ഷാഡോ ഡേ’ (Zero Shadow Day) എന്താണ്?

സൂര്യൻ ഒരു സ്ഥലത്തിന് മുകളിൽ കൃത്യമായി അല്ലെങ്കിൽ അതിനോട് ഏറ്റവും അടുത്ത നിലയിൽ എത്തുമ്പോൾ അവിടെയുള്ള ലംബവസ്തുക്കൾക്ക് നിഴൽ ഇല്ലാതാകുന്ന പ്രതിഭാസത്തെയാണ് “സീറോ ഷാഡോ ഡേ” (Zero Shadow Day) എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.

ഖിബ്‌ല ദിശ നിർണ്ണയിക്കാൻ പ്രകൃതിദത്ത മാർഗം

ഈ അപൂർവ്വ സമയം ലോകമെമ്പാടുമുള്ള മുസ്‌ലിംകൾക്ക് ഖിബ്‌ല (Qibla) ദിശ കൃത്യമായി നിർണ്ണയിക്കാൻ ഏറെ സഹായകരമാണ്.
സൂര്യൻ കഅബയ്ക്ക് നേരെ മുകളിലായിരിക്കുമ്പോൾ, ഭൂമിയിലെ ഏത് സ്ഥലത്തുനിന്നും സൂര്യന്റെ ദിശ നോക്കിയാൽ അതാണ് ഖിബ്‌ലയുടെ ദിശയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. അതേസമയം, നിഴലിന്റെ എതിർദിശയും ഉപയോഗിച്ച് ഖിബ്‌ല കണ്ടെത്താം.

പഴയകാലങ്ങളിൽ കോംപസുകളും ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനങ്ങളും ഇല്ലാത്തപ്പോൾ പണ്ഡിതന്മാരും നാവികരും ഈ രീതിയാണ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. പ്രത്യേകിച്ച് ദൂരദേശങ്ങളിലെ പള്ളികളുടെ ദിശ ശരിയാക്കാൻ “നിഴലില്ലാ നിരീക്ഷണരീതി” (Shadowless Observation Method) ഏറെ പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്നു.

വർഷത്തിൽ രണ്ടുതവണ മാത്രം സംഭവിക്കുന്ന പ്രതിഭാസം

മക്ക ഭൂമധ്യരേഖയ്ക്ക് വടക്ക് ഏകദേശം 21.4 ഡിഗ്രി അക്ഷാംശത്തിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. അതിനാൽ സൂര്യൻ വർഷത്തിൽ രണ്ടുതവണ മക്കയുടെ മുകളിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു.

മെയ് അവസാനവാരത്തിൽ സൂര്യൻ ഉത്തരായന രേഖയിലേക്കുള്ള യാത്രക്കിടയിലും (Northward Journey), ജൂലൈ മധ്യത്തിൽ തെക്കോട്ടുള്ള മടക്കയാത്രക്കിടയിലുമാണ് (Southward Return) ഈ പ്രതിഭാസം ഉണ്ടാകുന്നത്.

ഈ ദിവസങ്ങളിലാണ് മക്കയിൽ “സീറോ ഷാഡോ ഡേ” അനുഭവപ്പെടുന്നത്. ലോകത്തിലെ ചില ഉഷ്ണമേഖലാ നഗരങ്ങളിലും സമാന പ്രതിഭാസങ്ങൾ ഉണ്ടാകാറുണ്ടെങ്കിലും, കഅബയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതിനാൽ മക്കയിലെ സംഭവത്തിന് മതപരമായ പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്.

ഹജ്ജ്-ബലിപെരുന്നാൾ കാലവുമായി അപൂർവ്വ ഒത്തുചേരൽ

ഇത്തവണത്തെ സംഭവത്തിന് മറ്റൊരു പ്രത്യേകതയും ഉണ്ടായിരുന്നു. ബലിപെരുന്നാളിന്റെ (Eid al-Adha) രണ്ടാം ദിവസത്തോടടുത്താണ് ഈ സൗരവിന്യാസം ഉണ്ടായത്.
ഇസ്‌ലാമിക കലണ്ടർ ചന്ദ്രവർഷത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതിനാൽ, ഓരോ വർഷവും ഹിജ്റ വർഷം സൗരവർഷത്തേക്കാൾ ഏകദേശം 10 മുതൽ 11 ദിവസം വരെ പിന്നോട്ടാണ് സഞ്ചരിക്കുന്നത്. അതിനാൽ ഹജ്ജ്-പെരുന്നാൾ ദിവസങ്ങളുമായി ഇത്തരമൊരു സൗരപ്രതിഭാസം കൃത്യമായി ഒത്തുചേരുന്നത് ഏകദേശം 33 വർഷത്തിൽ ഒരിക്കൽ മാത്രമാണെന്ന് ഖഗോള നിരീക്ഷകർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.

ഉഷ്ണതരംഗമല്ല, ശാസ്ത്രീയ പ്രതിഭാസമെന്ന് NCM

സൂര്യൻ തൊട്ടുമുകളിൽ എത്തിയെന്ന alone കാരണം അതിവേഗ ചൂട് അല്ലെങ്കിൽ ഉഷ്ണതരംഗം (Heatwave) ഉണ്ടാകില്ലെന്ന് സൗദി നാഷണൽ സെന്റർ ഫോർ മെറ്റീരിയോളജി (NCM) വ്യക്തമാക്കി.

സൗരവികിരണം (Solar Radiation) ഈ സമയത്ത് ശക്തമായിരിക്കുമെങ്കിലും, പ്രദേശത്തെ യഥാർത്ഥ താപനിലയെ സ്വാധീനിക്കുന്നത് വായുവിലെ ഈർപ്പം (Humidity), കാറ്റിന്റെ വേഗത (Wind Speed), അന്തരീക്ഷ പ്രവാഹങ്ങൾ (Atmospheric Circulation) തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങളാണെന്ന് അധികൃതർ അറിയിച്ചു.

ശാസ്ത്രവും ആത്മീയതയും കൂടിച്ചേരുന്ന നിമിഷം

ശാസ്ത്രീയമായും ആത്മീയമായും ഏറെ പ്രാധാന്യമുള്ള ഈ പ്രതിഭാസം ലോകമെമ്പാടുമുള്ള മുസ്‌ലിം സമൂഹത്തിൽ വലിയ ശ്രദ്ധ നേടി. സാമൂഹിക മാധ്യമങ്ങളിലൂടെ നിരവധി പേർ മക്കയിൽ നിഴലുകൾ ഇല്ലാതായ ദൃശ്യങ്ങളും ഖിബ്‌ല നിർണ്ണയ രീതികളും പങ്കുവെച്ചു. ആകാശഗതിശാസ്ത്രവും (Astronomy) മതപരമായ ആചാരങ്ങളും ഒരുമിക്കുന്ന അപൂർവ്വ നിമിഷമായി ഈ “സീറോ ഷാഡോ ഡേ”യെ പലരും വിശേഷിപ്പിച്ചു.

English Summary : The holy city of Mecca recently witnessed a rare astronomical event known as Zero Shadow Day (Solar Zenith Alignment). At precisely 12:18 PM local time, the sun positioned itself almost perfectly vertical (at an angle of $89.94^\circ$, just a $0.06^\circ$ variance) directly above the Holy Kaaba. For a few brief moments, the shadows of the Kaaba and all vertical objects in the vicinity completely disappeared.

അറബിക്കടലിലും ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിലും ചക്രവാതച്ചുഴികൾ സജീവം, കേരളത്തിൽ ശക്തമായ മഴ മുന്നറിയിപ്പ്

സംസ്ഥാനത്ത് തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ കാലവർഷം (Southwest Monsoon) കൂടുതൽ ശക്തിപ്രാപിക്കുന്നതിനുള്ള അനുകൂല സാഹചര്യങ്ങൾ രൂപപ്പെട്ടതായി കേന്ദ്ര കാലാവസ്ഥ വകുപ്പ് (IMD) അറിയിച്ചു. അടുത്ത രണ്ടുമുതൽ മൂന്നുദിവസത്തിനുള്ളിൽ തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അറബിക്കടലിന്റെയും തെക്കുകിഴക്കൻ അറബിക്കടലിന്റെയും കൂടുതൽ ഭാഗങ്ങളിലേക്കും ലക്ഷദ്വീപ് പ്രദേശങ്ങളിലേക്കും കാലവർഷം വ്യാപിക്കാനാണ് സാധ്യത. ഇതോടൊപ്പം ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിന്റെ വിവിധ മേഖലകളിലേക്കും മഴമേഘങ്ങളുടെ സജീവത ഉയരുന്ന സാഹചര്യമാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്.

അറബിക്കടലിലും ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിലും ചക്രവാതച്ചുഴികൾ

കാലാവസ്ഥയെ സ്വാധീനിക്കുന്ന പ്രധാന ഘടകമായി വിവിധ സമുദ്ര മേഖലകളിൽ ചക്രവാതച്ചുഴികൾ (Cyclonic Circulation) സജീവമായി തുടരുകയാണ്. തെക്കുകിഴക്കൻ അറബിക്കടലിനും സമീപ പ്രദേശങ്ങൾക്കും മുകളിലായി രൂപപ്പെട്ട ചക്രവാതച്ചുഴി കേരള തീരത്തേക്കുള്ള ഈർപ്പമുള്ള കാറ്റിന്റെ പ്രവാഹം വർധിപ്പിക്കുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.

അതേസമയം, തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിനും തമിഴ്നാട് തീരത്തിനും മുകളിലായി മറ്റൊരു ചക്രവാതച്ചുഴിയും നിലനിൽക്കുന്നു. കൂടാതെ മധ്യ-കിഴക്കൻ, തെക്കുകിഴക്കൻ ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിന് മുകളിലായി രൂപപ്പെട്ട മറ്റൊരു അന്തരീക്ഷ വ്യതിയാനവും മഴ ശക്തമാക്കാൻ കാരണമാകുന്നുണ്ട്. ഈ മൂന്ന് സംവിധാനങ്ങളും ചേർന്നാണ് ദക്ഷിണേന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ശക്തമായ മഴസാഹചര്യം സൃഷ്ടിക്കുന്നത്.

കേരളത്തിൽ ശക്തമായ മഴയ്ക്ക് സാധ്യത

മെയ് 29, 31, ജൂൺ 1, 2 തീയതികളിൽ കേരളത്തിലും മാഹിയിലും ഒറ്റപ്പെട്ട ശക്തമായ മഴയ്ക്ക് (Heavy Rainfall) സാധ്യതയുണ്ടെന്നാണ് കേന്ദ്ര കാലാവസ്ഥ വകുപ്പിന്റെ മുന്നറിയിപ്പ്. ചില ജില്ലകളിൽ കുറഞ്ഞ സമയത്തിനുള്ളിൽ ശക്തമായ മഴ ലഭിക്കാനും സാധ്യതയുണ്ട്. മലയോര മേഖലകളിലും തീരപ്രദേശങ്ങളിലുമുള്ളവർ പ്രത്യേക ജാഗ്രത പാലിക്കണമെന്ന് അധികൃതർ നിർദേശിച്ചു.

ഇടിമിന്നലിനും ശക്തമായ കാറ്റിനും മുന്നറിയിപ്പ്

ഇന്ന് മുതൽ ജൂൺ 2 വരെ കേരളം, മാഹി, ലക്ഷദ്വീപ് പ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ വ്യാപകമായി നേരിയതോ മിതമായതോ ആയ മഴ ലഭിക്കാനാണ് സാധ്യത. മഴയ്‌ക്കൊപ്പം ഇടിമിന്നലും (Thunderstorm) മണിക്കൂറിൽ 40 മുതൽ 50 കിലോമീറ്റർ വരെ വേഗതയിൽ ശക്തമായ കാറ്റും (Strong Wind) ഉണ്ടാകാമെന്നാണ് മുന്നറിയിപ്പ്.

മഴ ശക്തമാകുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ വൈദ്യുതി അപകടങ്ങൾ, മരങ്ങൾ കടപുഴകൽ, വെള്ളക്കെട്ട്, ഗതാഗത തടസ്സങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കും സാധ്യതയുണ്ട്. ഇടിമിന്നൽ സമയത്ത് തുറസ്സായ സ്ഥലങ്ങളിൽ നിൽക്കാതിരിക്കുക, വലിയ മരങ്ങളുടെ ചുവട്ടിൽ അഭയം തേടാതിരിക്കുക, ജലാശയങ്ങളിൽ ഇറങ്ങാതിരിക്കുക തുടങ്ങിയ മുൻകരുതലുകൾ പാലിക്കണമെന്ന് ദുരന്തനിവാരണ അതോറിറ്റിയും നിർദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്.

മത്സ്യത്തൊഴിലാളികൾക്ക് ജാഗ്രത നിർദേശം

അറബിക്കടലിലും സമീപ തീരങ്ങളിലും കാറ്റിന്റെ വേഗത വർധിക്കാനിടയുള്ളതിനാൽ മത്സ്യത്തൊഴിലാളികൾ കാലാവസ്ഥ മുന്നറിയിപ്പുകൾ കൃത്യമായി നിരീക്ഷിക്കണമെന്ന് അധികൃതർ അറിയിച്ചു. മോശം കാലാവസ്ഥ തുടരുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ചെറിയ ബോട്ടുകളിലും വള്ളങ്ങളിലുമുള്ള മത്സ്യബന്ധന യാത്രകൾ ഒഴിവാക്കുന്നത് സുരക്ഷിതമാകുമെന്ന മുന്നറിയിപ്പും നൽകിയിട്ടുണ്ട്.

മലയോര മേഖലകളിൽ പ്രത്യേക നിരീക്ഷണം

ശക്തമായ മഴ തുടർന്നാൽ മലയോര മേഖലകളിൽ മണ്ണിടിച്ചിൽ (Landslide), ഉരുൾപൊട്ടൽ (Landslip) സാധ്യതയും ഉയരാനിടയുണ്ട്. കഴിഞ്ഞ ദിവസങ്ങളിലുണ്ടായ മഴയെ തുടർന്ന് മണ്ണ് ഇതിനോടകം നനഞ്ഞുകിടക്കുന്നതിനാൽ അധിക ജാഗ്രത ആവശ്യമാണെന്ന് കാലാവസ്ഥ വിദഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. നദീതീരങ്ങളിലും താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്നവരും ജാഗ്രത പാലിക്കണമെന്ന് നിർദേശം നൽകിയിട്ടുണ്ട്.

English Summary : The Southwest Monsoon is rapidly intensifying over Kerala, prompted by favorable atmospheric conditions and the formation of three major cyclonic circulations over the Arabian Sea and the Bay of Bengal. The India Meteorological Department (IMD) has issued a widespread rainfall warning for Kerala, Mahe, and Lakshadweep, predicting heavy downpours, severe thunderstorms, and gusty winds reaching speeds of 40 to 50 km/h from May 29 to June 2.